Antidepresan Bırakınca Ne Olur? Kesilme Belirtileri, Nüks Riski ve Güvenli Bırakma Süreci

Antidepresan tedavisi depresyonun yanı sıra anksiyete bozuklukları, panik bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk ve travma sonrası stres bozukluğu gibi çeşitli psikiyatrik durumlarda kullanılabilir. Tedavinin ne zaman ve nasıl sonlandırılacağı ise en az ilaca başlama kararı kadar dikkatli planlanmalıdır.

Kişi kendisini daha iyi hissetmeye başladığında artık ilaca ihtiyacı kalmadığını düşünebilir. Yan etkiler, gebelik planı, ilaç kullanmak istememe veya tedavinin yeterince işe yaramadığı düşüncesi de bırakma isteğine yol açabilir. Ancak antidepresanı aniden kesmek ya da dozunu kişinin kendi kararıyla azaltması, kesilme belirtilerine ve tedavi edilen ruhsal belirtilerin yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.

Antidepresan bırakma süreci herkes için aynı değildir. Kullanılan ilacın özellikleri, doz, tedavi süresi, daha önce yaşanan kesilme belirtileri ve kişinin psikiyatrik öyküsü birlikte değerlendirilmelidir. En güvenli yaklaşım, kararı psikiyatri uzmanıyla birlikte vermek ve kişiye özel bir azaltma planı oluşturmaktır.

Antidepresan Bırakınca Ne Olur?

Antidepresan dozu azaltıldığında ya da ilaç tamamen bırakıldığında üç farklı durumla karşılaşılabilir:

• Kişi belirgin bir sorun yaşamadan tedaviyi tamamlayabilir.
• İlacın azaltılmasına bağlı kesilme belirtileri ortaya çıkabilir.
• Depresyon, anksiyete veya tedavi edilen diğer rahatsızlığın belirtileri yeniden başlayabilir.

Bazı kişiler bu süreçte yalnızca hafif ve kısa süreli yakınmalar yaşarken bazı kişilerde belirtiler daha yoğun veya uzun süreli olabilir. Bu farklılık kişinin iradesiyle ilgili değildir. İlacın vücuttan atılma hızı, kullanım süresi, doz azaltma biçimi ve bireysel hassasiyet süreci etkileyebilir.

Antidepresan Kesilme Sendromu Nedir?

Antidepresan kesilme sendromu, ilacın aniden bırakılması, dozunun hızlı azaltılması veya bazı ilaçlarda birkaç dozun atlanması sonrasında ortaya çıkabilen fiziksel ve ruhsal belirtilerin genel adıdır.

Sinir sistemi düzenli kullanılan ilaca zaman içinde uyum sağlar. Doz çok hızlı değiştirildiğinde sistemin yeni duruma uyum sağlaması için yeterli süre kalmayabilir. Kesilme belirtileri bu fizyolojik uyum süreciyle ilişkilidir.

Bu belirtilerin yaşanması, kişinin ilacı kullanmaya devam etmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Genellikle azaltma planının yeniden değerlendirilmesi ve gerekirse daha yavaş ilerlenmesi gerekir. Antidepresanların bir anda değil, aşamalı olarak azaltılması önerilir.

Antidepresan Kesilme Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler kullanılan ilaca ve kişiye göre değişebilir. Sık karşılaşılan antidepresan kesilme belirtileri şunlardır:

• Baş dönmesi ve sersemlik
• Denge kaybı veya yürürken güvensizlik hissi
• Mide bulantısı ve iştah değişiklikleri
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Halsizlik ve yorgunluk
• Terleme
• Titreme
• Çarpıntı
• Uykuya dalmakta zorlanma
• Sık uyanma veya canlı rüyalar
• Huzursuzluk ve sinirlilik
• Kaygıda artış
• Ağlama eğilimi
• Duygusal dalgalanmalar
• Dikkati toplamakta zorlanma
• Gerçek dışılık veya yabancılaşma hissi
• Başta elektriklenme ya da “beyin çarpması” olarak tarif edilen duyumlar

Bazı kişiler belirtileri grip oluyormuş, teknede sallanıyormuş veya kısa elektrik dalgaları hissediyormuş gibi tarif edebilir. Bu deneyimler rahatsız edici olsa da kişinin “aklını kaybettiği” anlamına gelmez.

Kesilme Belirtileri Ne Zaman Başlar?

Kesilme belirtileri çoğunlukla doz azaltıldıktan, ilaç bırakıldıktan veya dozlar atlandıktan kısa süre sonra ortaya çıkar. Ancak başlangıç zamanı ilacın vücutta kalma süresine göre değişebilir.

Vücuttan daha hızlı uzaklaşan bazı antidepresanlarda belirtiler daha erken başlayabilir. Uzun süre vücutta kalan ilaçlarda ise yakınmalar daha geç ortaya çıkabilir. Bu nedenle kişi ilacı bıraktıktan birkaç gün sonra kendisini iyi hissetse bile sürecin tamamlandığını varsaymamalıdır.

Kesilme belirtilerinin süresi de herkes için aynı değildir. Bazı kişilerde kısa sürede hafiflerken bazı kişilerde haftalarca, nadiren daha uzun süre devam edebilir. “Kesilme belirtileri her zaman birkaç günde geçer” şeklindeki kesin ifadeler bu nedenle doğru değildir.

Antidepresanı Bir Gün İçmemek Sorun Yaratır mı?

Tek bir dozun unutulmasının etkisi kullanılan antidepresana göre değişir. Bazı ilaçlarda kişi hiçbir belirti yaşamazken vücuttan daha hızlı uzaklaşan ilaçlarda baş dönmesi, huzursuzluk veya elektriklenme hissi gibi yakınmalar başlayabilir.

Unutulan dozu telafi etmek amacıyla çift doz alınmamalıdır. İlacın kullanma talimatı incelenmeli ve tereddüt halinde hekim ya da eczacıya danışılmalıdır.

Dozların sık unutulması hem kesilme benzeri dalgalanmalara hem de tedavinin etkinliğinin azalmasına yol açabilir. Bu nedenle unutkanlığın nedeni ve düzenli kullanımı kolaylaştıracak yöntemler tedaviyi yürüten hekimle konuşulmalıdır.

Kesilme Belirtileri ile Nüks Arasındaki Fark Nedir?

Kesilme belirtileri ile hastalığın yeniden ortaya çıkması birbirine benzeyebilir. Kaygı, uykusuzluk, huzursuzluk ve düşük ruh hali her iki durumda da görülebilir. Bu nedenle yalnızca tek bir belirtiye bakarak ayrım yapmak güçtür.

Kesilme belirtileri	Hastalığın nüksü
Genellikle doz değişikliğinden sonra başlar	Çoğu zaman daha yavaş gelişir
Baş dönmesi, bulantı ve elektriklenme gibi fiziksel belirtiler sık olabilir	İlk hastalık dönemindeki ruhsal belirtiler daha belirgindir
Daha önce yaşanmayan, alışılmadık duyumlar görülebilir	Kişinin önceki depresyon veya anksiyete belirtilerine benzeyebilir
Doz değişikliğiyle belirgin bir zaman ilişkisi bulunur	Stres, uyku bozukluğu ve başka etkenlerle de başlayabilir
Tedavi planı yeniden düzenlendiğinde hızlı değişim gösterebilir	Daha kapsamlı tedavi düzenlemesi gerektirebilir

Bu ayrım kesin bir formüle dayanmaz. Kesilme belirtileri bazen uzun sürebilir, nüks ise bazı kişilerde daha erken başlayabilir. Ayrıca iki durum aynı anda bulunabilir. En doğru değerlendirme belirtilerin başlangıcı, seyri ve önceki hastalık öyküsü birlikte incelenerek yapılır.

Depresyonun Yeniden Başladığı Nasıl Anlaşılır?

Depresyonun yeniden ortaya çıkması yalnızca üzgün hissetmek anlamına gelmez. Kişinin önceki depresyon döneminde yaşadığı belirtilere benzeyen bir tablo gelişebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler şunlardır:

• Çökkün ruh halinin sürmesi
• Daha önce keyif alınan etkinliklere ilginin azalması
• Enerji ve motivasyon kaybı
• Uyku ve iştah değişiklikleri
• Değersizlik veya yoğun suçluluk düşünceleri
• Dikkat ve karar verme güçlüğü
• Sosyal geri çekilme
• Umutsuzluk
• Ölüm veya kendine zarar verme düşünceleri

Bu belirtiler ortaya çıktığında “Biraz daha beklersem geçer” demek yerine psikiyatri uzmanıyla görüşülmelidir.

Anksiyete veya Panik Bozukluk Tekrarlar mı?

Antidepresan anksiyete ya da panik bozukluk nedeniyle kullanılıyorsa tedavinin erken bırakılması sonrasında eski belirtiler geri dönebilir.

Kişi yeniden:

• Sürekli endişe
• Bedensel belirtilere aşırı odaklanma
• Kalp çarpıntısı
• Nefes alamama hissi
• Panik ataklar
• Dışarı çıkmaktan veya yalnız kalmaktan kaçınma
• Gevşeyememe
• Yoğun güvence arama

yaşayabilir.

Doz azaltma sırasında geçici kaygı artışı da görülebileceği için her kaygı belirtisi doğrudan nüks olarak yorumlanmamalıdır. Belirtilerin ne zaman başladığı ve günler içindeki seyri hekime ayrıntılı biçimde aktarılmalıdır.

OKB Belirtileri Yeniden Ortaya Çıkabilir mi?

Obsesif kompulsif bozuklukta tedavi sonlandırıldıktan sonra takıntılar, zihinsel uğraşlar veya tekrarlayan davranışlar yeniden belirginleşebilir.

Örneğin kişi:

• Bulaşma veya zarar verme düşüncelerine daha fazla takılabilir
• Kontrol davranışlarını artırabilir
• Tekrar tekrar güvence isteyebilir
• Zihinsel ritüellere daha fazla zaman ayırabilir
• Günlük işlerini tamamlamakta zorlanabilir

OKB tedavisi bazı durumlarda daha uzun süreli ilaç kullanımı gerektirebilir. İlaç bırakma kararı belirtilerin düzelme düzeyi ve psikoterapi süreci göz önüne alınarak verilmelidir.

Antidepresanlar Bağımlılık Yapar mı?

Antidepresanlar alkol, opioidler veya bazı sakinleştirici ilaçlarda görülen biçimde haz arayışı, kontrolsüz kullanım ve giderek daha yüksek doz ihtiyacıyla seyreden klasik bir bağımlılık tablosuna genellikle yol açmaz.

Buna karşılık vücut düzenli kullanılan antidepresana fizyolojik olarak uyum sağlayabilir. İlaç hızlı azaltıldığında kesilme belirtilerinin ortaya çıkması bu uyumla ilişkilidir. Buna fiziksel bağımlılık ya da fizyolojik bağımlılık denebilir; ancak bu durum madde kullanım bozukluğuyla aynı değildir.

“Antidepresanlar kesinlikle bağımlılık yapmaz” cümlesi, kesilme sürecinde zorlanan kişinin yaşadıklarını küçümseyebilir. Daha doğru ifade şudur: Antidepresanlar genellikle bağımlılık davranışı oluşturmaz; fakat fizyolojik uyum ve kesilme belirtileri meydana gelebilir.

Antidepresan Ne Kadar Süre Kullanılır?

Tedavi süresi herkes için aynı değildir. Şu etkenler kullanım süresini belirleyebilir:

• Tedavi edilen psikiyatrik durum
• Belirtilerin şiddeti
• İyileşmenin ne kadar süredir devam ettiği
• Daha önce geçirilen atakların sayısı
• Önceki bırakma girişimleri
• İntihar riski öyküsü
• Eşlik eden psikiyatrik veya fiziksel hastalıklar
• Devam eden stres kaynakları
• Psikoterapi süreci
• Kişinin tercihleri ve yaşam koşulları

İlk kez depresyon yaşayan biriyle tekrarlayan ağır depresyon öyküsü bulunan bir kişinin tedavi süresi aynı olmayabilir. OKB ve bazı kronik anksiyete bozukluklarında da daha uzun süreli tedavi gerekebilir.

Kişinin kendisini iyi hissetmesi önemli bir iyileşme göstergesidir; ancak tek başına ilacı hemen bırakmak için yeterli olmayabilir. Belirtiler düzeldikten sonra kazanımların pekişmesi için tedavinin bir süre daha sürdürülmesi gerekebilir.

Antidepresan Ne Zaman Bırakılabilir?

Bırakma kararı alınırken yalnızca “Şu an iyi miyim?” sorusu değil, daha geniş bir değerlendirme yapılmalıdır.

Şu noktalar gözden geçirilebilir:

• Belirtiler ne kadar süredir kontrol altında?
• Son dönemde ağır bir stres veya yaşam değişikliği var mı?
• Daha önce ilaç bırakıldığında nüks yaşandı mı?
• Uyku, işlevsellik ve sosyal yaşam ne durumda?
• Psikoterapide yeterli baş etme becerileri geliştirildi mi?
• Kişinin destek sistemi var mı?
• İlaç yan etkileri veya bırakmayı gerektiren tıbbi bir durum bulunuyor mu?
• Erken uyarı belirtileri biliniyor mu?

Yoğun iş stresi, sınav, yas, taşınma veya ilişki krizi gibi zorlayıcı dönemlerin tam ortasında ilaç azaltmak bazı kişiler için uygun olmayabilir. Ancak yan etkiler ya da başka tıbbi nedenler varsa beklemeden hekimle görüşmek gerekir.

Antidepresan Nasıl Bırakılır?

Antidepresanlar genellikle dozun aşamalı olarak azaltılmasıyla bırakılır. Buna kademeli doz azaltımı veya tapering adı verilir.

Azaltma planı:

• Kullanılan ilaca
• Mevcut doza
• Kullanım süresine
• Daha önce yaşanan kesilme belirtilerine
• Kişinin hassasiyetine
• Kullanılabilen tablet veya sıvı formlarına

göre hazırlanır.

Bazı kişiler birkaç basamakta azaltım yapabilirken uzun süredir ilaç kullanan veya daha önce yoğun kesilme belirtileri yaşayan kişilerde daha küçük doz değişiklikleri ve daha uzun aralıklar gerekebilir. Özellikle tedavinin son bölümündeki düşük dozlarda daha yavaş ilerlemek bazı kişiler için daha uygun olabilir.

İnternette yer alan standart bırakma takvimleri herkes için güvenli değildir. Aynı ilacı ve dozu kullanan iki kişinin azaltma planı bile farklı olabilir.

İlacı Gün Aşırı Kullanarak Bırakmak Doğru mu?

İlacın bir gün alınıp bir gün alınmaması, bazı antidepresanlarda kandaki ilaç düzeyinin dalgalanmasına yol açabilir. Bu durum kesilme belirtilerini azaltmak yerine artırabilir.

Bu nedenle tabletleri rastgele atlayarak azaltma yapılmamalıdır. Bazı özel ilaçlarda veya klinik durumlarda farklı yöntemler kullanılabilse de karar hekim tarafından verilmelidir.

Daha küçük dozlara ihtiyaç duyulduğunda uygun tablet formları, bölünebilirlik veya sıvı preparatlar değerlendirilebilir. Her tabletin bölünmeye ya da ezilmeye uygun olmadığı unutulmamalıdır.

Antidepresanı Aniden Bırakmak Tehlikeli mi?

Antidepresanı aniden kesmek herkeste ağır bir tablo oluşturmaz; ancak kesilme belirtilerinin ortaya çıkma riskini artırabilir. Ayrıca tedavi edilen hastalığın belirtileri yeniden başlayabilir.

Özellikle şu durumlarda kendi kendine ani bırakmadan kaçınılmalıdır:

• İlaç uzun süredir kullanılıyorsa
• Daha önce kesilme belirtileri yaşandıysa
• Yüksek doz kullanılıyorsa
• Ağır veya tekrarlayan depresyon öyküsü varsa
• İntihar düşüncesi öyküsü bulunuyorsa
• Panik bozukluk veya OKB belirtileri ağır seyrettiyse
• Birden fazla psikiyatrik ilaç kullanılıyorsa
• Gebelik veya emzirme söz konusuysa

Ciddi bir ilaç reaksiyonu ya da acil tıbbi durum şüphesi varsa bir sonraki doza ilişkin karar için acil sağlık desteği alınmalıdır.

Kesilme Belirtileri Ortaya Çıkarsa Ne Yapılmalı?

Doz azaltıldıktan sonra rahatsız edici belirtiler başladıysa kişi kendi başına dozu artırmamalı, azaltmamalı veya farklı günlerde farklı miktarlar kullanmamalıdır.

Şu adımlar izlenebilir:

• Belirtilerin başlangıç zamanını not edin.
• Son doz değişikliğini ve unutulan dozları kaydedin.
• Belirtilerin şiddetini ve günlük yaşama etkisini gözlemleyin.
• Psikiyatri uzmanınızla iletişime geçin.
• Yeni bir azaltma yapılana kadar verilen plana uyun.
• Alkol ve madde kullanımından kaçının.
• Araç kullanmayı etkileyen baş dönmesi varsa dikkatli olun.

Hekim belirtilerin şiddetine göre mevcut dozda daha uzun süre kalmayı, azaltma hızını yavaşlatmayı veya tedavi planını yeniden düzenlemeyi değerlendirebilir.

Kesilme Belirtileriyle Baş Etmek İçin Neler Yardımcı Olabilir?

Yaşam tarzı düzenlemeleri kesilme sendromunu tek başına tedavi etmez; ancak sürecin daha dengeli ilerlemesine katkıda bulunabilir.

Faydalı olabilecek uygulamalar şunlardır:

• Düzenli uyku saatlerini korumak
• Öğün atlamamak
• Yeterli sıvı almak
• Kafein ve enerji içeceklerini sınırlandırmak
• Alkol ve maddelerden uzak durmak
• Sağlık durumuna uygun fiziksel hareket yapmak
• Doz ve belirtiler için kısa bir takip notu tutmak
• Yoğun stres kaynaklarını mümkün olduğunca azaltmak
• Yakın çevreyi süreç hakkında bilgilendirmek
• Psikoterapiye devam etmek

Her bedensel değişikliği kesilme belirtisi olarak yorumlamak da kaygıyı artırabilir. Yeni, şiddetli veya alışılmadık yakınmalar tıbbi açıdan değerlendirilmelidir.

Psikoterapi Antidepresan Bırakma Sürecinde Nasıl Yardımcı Olur?

Psikoterapi ilacın kesilme belirtilerini doğrudan ortadan kaldırmaz; ancak tedavi edilen ruhsal sorunla baş etme becerilerini güçlendirebilir.

Bilişsel davranışçı terapi gibi yapılandırılmış yaklaşımlar kişinin:

• Erken uyarı belirtilerini tanımasına
• Olumsuz düşünce kalıplarını fark etmesine
• Kaçınma davranışlarını azaltmasına
• Kaygı ve stresle baş etmesine
• Uyku düzenini iyileştirmesine
• Nüks önleme planı oluşturmasına

yardımcı olabilir.

İlaç azaltılırken psikoterapinin sürdürülmesi, kişinin karşılaştığı her zorlanmayı “Hastalık kesin geri döndü” şeklinde yorumlamasını önleyebilir. Aynı zamanda gerçek bir nüksün erken fark edilmesini kolaylaştırabilir.

Nüks Riskini Azaltmak İçin Nasıl Bir Plan Yapılabilir?

Antidepresan bırakma sürecinin yalnızca doz azaltımından ibaret olmaması gerekir. Tedavi sonlandırılmadan önce kişisel bir nüks önleme planı hazırlanabilir.

Bu planda şu başlıklar bulunabilir:

• İlk hastalık döneminde görülen belirtiler
• Kişiye özgü erken uyarı işaretleri
• Uyku ve rutin değişiklikleri
• Risk oluşturan stres kaynakları
• Destek alınabilecek kişiler
• Psikoterapi veya kontrol randevuları
• Belirtiler geri dönerse izlenecek yol
• Acil durumda başvurulacak sağlık kurumu

Örneğin uyku süresinde belirgin azalma, sosyal geri çekilme, yoğun karamsarlık veya panik atakların yeniden başlaması kişiye özgü erken uyarı belirtileri olabilir.

Gebelik Planlanıyorsa Antidepresan Bırakılmalı mı?

Gebelik planlayan veya gebe olduğunu öğrenen kişi antidepresanını kendi kendine bırakmamalıdır. İlacın olası riskleri kadar tedavi edilmeyen depresyon, anksiyete ve diğer psikiyatrik hastalıkların anne ve bebek üzerindeki etkileri de değerlendirilmelidir.

Karar:

• Kullanılan ilaç
• Hastalığın şiddeti
• Geçmiş ataklar
• Önceki bırakma deneyimleri
• Gebelik haftası
• Kişinin tercihleri

dikkate alınarak psikiyatri ve kadın hastalıkları uzmanlarıyla birlikte verilmelidir.

Bazı kişilerde tedavinin sürdürülmesi, bazılarında ilacın değiştirilmesi veya kontrollü biçimde azaltılması uygun olabilir. Herkes için geçerli tek bir yaklaşım yoktur.

Antidepresan Tedavisi Hakkında Yaygın Yanlışlar

“Kendimi iyi hissediyorsam ilacı hemen bırakabilirim.”

İyi hissetmek tedavinin işe yaradığını gösterebilir. Bu durum ilaca artık ihtiyaç olmadığı anlamına gelmeyebilir. Bırakma zamanı hastalığın seyriyle birlikte değerlendirilmelidir.

“Dozu yarıya indirmek herkes için güvenlidir.”

Aynı orandaki azaltma herkeste aynı etkiyi oluşturmaz. Özellikle düşük dozlarda daha küçük değişiklikler gerekebilir.

“Kesilme belirtisi yaşıyorsam bağımlıyım.”

Kesilme belirtileri fizyolojik uyumla ilişkilidir. Bu durum tek başına bağımlılık davranışı bulunduğunu göstermez.

“Bir süre dayanırsam bütün belirtiler geçer.”

Bazı belirtiler kendiliğinden azalabilir; ancak şiddetli yakınmalara rağmen yardım almadan devam etmek doğru değildir. Azaltma planının değiştirilmesi gerekebilir.

“İlacı bıraktıktan sonra kötü hissetmek hastalığın kesin geri döndüğü anlamına gelir.”

Kötü hissetmenin nedeni kesilme belirtileri, nüks, fiziksel bir hastalık veya bunların birleşimi olabilir. Ayrım klinik değerlendirmeyle yapılmalıdır.

Yakınları Nasıl Destek Olabilir?

Antidepresan bırakma sürecindeki kişiye “İlaçsız yapmalısın” veya “Biraz dayan, geçer” şeklinde baskı yapmak yararlı değildir. Aynı şekilde her duygusal değişikliği hastalığın geri dönmesi olarak yorumlamak da kaygıyı artırabilir.

Yakınları:

• Kişinin yaşadığı belirtileri küçümsememeli
• Doz değişikliği konusunda yönlendirme yapmamalı
• Doktor randevularını sürdürmesini desteklemeli
• Uyku, işlevsellik ve davranış değişikliklerine dikkat etmeli
• Yoğun umutsuzluk veya kendine zarar verme düşüncelerini ciddiye almalı
• Günlük rutinin korunmasına yardımcı olmalı

Destek olmak, kişinin tedavisini yönetmek değil; profesyonel tedavi planına uyabilmesini kolaylaştırmaktır.

Ne Zaman Profesyonel Destek Almak Gerekir?

Antidepresanınızı bırakmayı düşünüyorsanız, henüz doz değişikliği yapmamış olsanız bile psikiyatri uzmanınızla görüşmeniz gerekir.

Özellikle şu durumlarda değerlendirme geciktirilmemelidir:

• İlacı kendi kendinize azaltmaya başladıysanız
• Baş dönmesi, bulantı veya elektriklenme hissi yaşıyorsanız
• Kaygı ya da depresyon belirtileri yeniden ortaya çıktıysa
• Uykunuz belirgin biçimde bozulduysa
• Günlük sorumluluklarınızı yerine getirmekte zorlanıyorsanız
• Birden fazla psikiyatrik ilaç kullanıyorsanız
• Daha önce ilaç bırakırken yoğun belirtiler yaşadıysanız
• Gebelik planlıyor veya emziriyorsanız
• İlacı yan etkileri nedeniyle bırakmak istiyorsanız
• Alkol veya madde kullanımı eşlik ediyorsa

Belirtilerin ağırlaşmasını beklemek gerekmez. Erken iletişim, azaltma planının daha güvenli biçimde düzenlenmesini sağlayabilir.

Acil Yardım Gerektiren Durumlar

Antidepresan bırakma veya doz azaltma döneminde aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa acil psikiyatrik değerlendirme gerekir:

• Kendine zarar verme veya intihar düşüncesi
• İntihar planı ya da girişimi
• Başkasına zarar verme düşüncesi
• Gerçeklik değerlendirmesinde belirgin bozulma
• Şiddetli ajitasyon veya kontrol kaybı
• Günlerce süren ciddi uykusuzluk
• Aşırı enerjili, dürtüsel veya olağan dışı davranışlar
• Kişinin kendisini güvende tutamaması
• Bilinç değişikliği veya nöbet

Yakın ve ciddi bir tehlike varsa kişi yalnız bırakılmamalı; 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Antidepresanı aniden bırakırsam ne olur?

Her kişide aynı sonuç ortaya çıkmaz. Baş dönmesi, mide bulantısı, uyku bozukluğu, kaygı, huzursuzluk ve elektriklenme hissi gibi kesilme belirtileri gelişebilir. Tedavi edilen hastalığın belirtileri de yeniden başlayabilir.

Antidepresan kesilme belirtileri ne kadar sürer?

Süre kişiye ve kullanılan ilaca göre değişir. Bazı kişilerde kısa sürede hafiflerken bazı kişilerde haftalarca veya daha uzun devam edebilir. Yoğun ya da kalıcı belirtilerde azaltma planı hekim tarafından yeniden değerlendirilmelidir.

Antidepresan bırakınca kilo verilir mi?

Kilo değişimi kullanılan ilaca, iştaha, metabolik etkenlere ve yaşam alışkanlıklarına bağlıdır. İlacı bırakmak herkesin kilo vermesini sağlamaz. Kilo kaygısıyla tedavi kendi kendine sonlandırılmamalıdır.

Antidepresanı gün aşırı alarak bırakabilir miyim?

Bazı antidepresanlarda gün aşırı kullanım ilaç düzeyinde dalgalanma oluşturarak kesilme belirtilerini artırabilir. Böyle bir plan yalnızca tedaviyi yürüten hekimin önerisiyle uygulanmalıdır.

Kesilme belirtisi yaşamak antidepresana bağımlı olduğum anlamına mı gelir?

Hayır. Kesilme belirtileri vücudun ilaca fizyolojik uyumuyla ilişkilidir ve tek başına bağımlılık davranışı anlamına gelmez. Yine de belirtiler gerçek ve tedavi planında dikkate alınması gereken deneyimlerdir.

Kendimi iyi hissediyorsam antidepresanı bırakabilir miyim?

Kendinizi iyi hissetmeniz önemli olmakla birlikte tedavinin tamamlandığını tek başına göstermez. Bırakma kararı belirtilerin ne kadar süredir düzeldiği, hastalığın geçmiş seyri ve nüks riski değerlendirilerek verilmelidir.

Antidepresan Bırakmak Bir Yarış Değildir

Antidepresanı bırakmak, ilacı mümkün olan en kısa sürede hayatınızdan çıkarmak anlamına gelmez. Amaç, tedaviyi güvenli biçimde sonlandırırken kesilme belirtilerini ve nüks riskini mümkün olduğunca azaltmaktır.

Bazı kişiler daha hızlı, bazıları ise daha küçük adımlarla ilerleyebilir. Belirtiler ortaya çıktığında bu durum başarısız olduğunuz veya ilacı hiçbir zaman bırakamayacağınız anlamına gelmez. Bazen yalnızca planın yavaşlatılması ve yeniden düzenlenmesi gerekir.

Antidepresanınızı bırakmayı düşünüyor, doz azaltımı sırasında beklenmeyen belirtiler yaşıyor veya hastalığınızın yeniden başladığından endişe ediyorsanız bilimsel temelli ve kişiye özel planlanan bir değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz. İlacı tek başınıza bırakmak zorunda değilsiniz; profesyonel destek güvenli bir tedavi geçişinin en önemli parçalarından biridir.

Bilimsel temelli ve kişiye özel planlanan bir değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Güçlü görünmek zorunda değilsiniz; destek almak iyileşmenin ilk adımıdır.

Bizi Facebook, Instagram ve Youtube kanallarımızdan takip edebilirsiniz.

Evden Çıkmakta Zorlanıyorum: Agorafobi Nedir, Panik Atakla Nasıl İlişkilidir?

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu Nedir? Duygusal Yeme, Kontrol Kaybı ve Suçluluk Döngüsü Nasıl Kırılır?

Kaynaklar

• Royal College of Psychiatrists: Stopping antidepressants