Deri Yolma Bozukluğu

Cildinizdeki sivilce, kabuk ya da pürüzleri tekrarlayarak kanatıyor, bırakmak istediğiniz hâlde duramıyor musunuz? Deri yolma bozukluğu (ekskoriasyon) tedavi edilebilir bir beden odaklı tekrarlayıcı davranış bozukluğudur.

Deri Yolma Bozukluğu Nedir?

Deri yolma bozukluğu (ekskoriasyon bozukluğu); ciltteki sivilce, kabuk, ufak pürüz ya da hayali kusurları tekrarlayarak kazıma, sıkıştırma ya da yolma ve bu dürtüye direnmekte güçlük çekmeyle tanımlanır. DSM-5’te OKB ve ilişkili bozukluklar kategorisinde yer alır. Eylem gerilimi geçici olarak azaltır; ancak yara izleri ve enfeksiyon riski oluşur.

Belirtileri Nelerdir?

• Yüz, baş derisi, el, sırt gibi bölgelerde tekrarlayan kazıma ya da sıkıştırma
• Çoğu zaman TV izlerken, okurken ya da telefonda konuşurken farkında olmadan yapma
• Bırakmaya çalışma ve başarısız olma; pişmanlık ve utanç
• Yara izleri, enfeksiyon ya da sivilce izlerinin kötüleşmesi
• Kolsuz kıyafet giymekten, havuz ya da plajdan kaçınma
• Makyajla izleri örtme zorunluluğu

Tedavi Nasıl İlerler?

HRT (Alışkanlık Tersine Çevirme Eğitimi): Tetikleyici durumların ve önceki duyumların farkındalığını artırma; rakip tepkiyle (elleri bant ya da eldiven ile örtme, sıkacak bir nesne tutma) davranışı engelleme.

ACT: Kazıma dürtüsünü eylemde bulunmadan gözlemlemeyi öğrenme; utanç ve öz-eleştiriyi azaltma.

Ortam Düzenleme: Aynalar, aydınlatma ve erişim engelleyicilerle tetikleyici koşulları değiştirme.

Sık Sorulan Sorular

Cildim düzelince kendiliğinden bırakır mıyım?

Genellikle hayır. Cilt iyileşince yeni hedef bulunur. Altta yatan dürtü tedavi edilmeden davranış sürer.

Bu bir alışkanlık mı yoksa bozukluk mu?

Bırakmaya çalışıp başarısız olunuyorsa, günlük hayatı kısıtlıyorsa ya da belirgin sıkıntıya yol açıyorsa klinik değerlendirme önerilir.

Trikotillomani ile birlikte görülebilir mi?

Evet. İki bozukluk birlikte seyredebilir; her ikisi de BFRB grubunda yer alır ve benzer tedavi yaklaşımlarıyla ele alınır.

İlgili Hizmetler

• OKB Tedavisi
• Bireysel Terapi
• Anksiyete Tedavisi

Sonuç

Deri yolma bozukluğu irade eksikliğinin değil, tedavi gerektiren bir durumun göstergesidir. Uzm. Dr. Doğan Işık Psikiyatri & Psikoterapi olarak HRT ile bu döngüyü birlikte kırıyoruz.