Trikotillomani

Saçlarınızı, kaşlarınızı ya da kirpiklerinizi istemsiz olarak yoluyor musunuz? Trikotillomani (saç yolma bozukluğu) OKB spektrumunda yer alır ve tedavi ile kontrol altına alınabilir.

Trikotillomani Nedir?

Trikotillomani; saç, kaş, kirpik ya da vücut kıllarını tekrarlayarak yolma dürtüsü ve bu dürtüye direnmekte güçlük çekmeyle tanımlanan bir beden odaklı tekrarlayıcı davranış bozukluğudur (BFRB). DSM-5’te OKB ve ilişkili bozukluklar kategorisinde yer alır. Yolma eylemi gerilimi azaltır; ancak kısa sürede yeniden başlar.

Belirtileri Nelerdir?

• Saç, kaş ya da kirpik yolma; zaman zaman farkında olmadan gerçekleşme
• Yolma öncesinde artan gerilim, yolma sırasında rahatlama veya tatmin
• Kellik bölgeleri, seyrek kaş ya da kirpik
• Yolmayı bırakmaya çalışma ve başarısız olma
• Utanç nedeniyle şapka, eşarp ya da makyajla gizleme
• Sosyal ortamlardan ve saç berberi gibi durumlardan kaçınma

Tedavi Nasıl İlerler?

HRT (Alışkanlık Tersine Çevirme Eğitimi): Yolma dürtüsünün farkındalığını artırma ve rakip tepkiyle (elleri kapatma, yumruk yapma) davranışı engelleme.

ACT (Kabul ve Kararlılık Terapisi): Dürtüyü eyleme geçmeden gözlemlemeyi ve kabul etmeyi öğrenme.

Farmakoterapi: N-asetilsistein ve SSRI ilaçları bazı vakalarda ek destek sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Çoğu zaman farkında olmadan yapıyorum; bu tedavi edilebilir mi?

Evet. “Otomatik” yolma en yaygın biçimidir. HRT farkındalığı artırarak otomatik döngüyü kırar.

Bu bozukluk ne kadar yaygın?

Trikotillomani genel nüfusun yaklaşık yüzde birinde görülür; kadınlarda daha sık tanılanır. Utanç nedeniyle yardım aranması gecikebilir.

Deri yolma bozukluğuyla aynı mı?

İkisi de BFRB grubunda yer alır ve tedavi yaklaşımları benzerdir; ancak hedef bölge ve tetikleyiciler farklılaşabilir.

İlgili Hizmetler

• OKB Tedavisi
• Bireysel Terapi
• Anksiyete Tedavisi

Sonuç

Trikotillomani utanç kaynağı değil, tedavi edilebilen bir bozukluktur. Uzm. Dr. Doğan Işık Psikiyatri & Psikoterapi olarak HRT ve kanıta dayalı yöntemlerle yanınızdayız.