Biriktirme Bozukluğu
Eşyalarınızı atmak size yoğun sıkıntı mı veriyor? Gelecekte lazım olur diye işe yaramaz nesneleri biriktiriyor, ev düzeni giderek zorlaşıyor mu? Biriktirme bozukluğu tedavi edilebilir bir durumdur.
Biriktirme Bozukluğu Nedir?
Biriktirme bozukluğu (hoarding disorder); sahip olunan eşyaları atmakta aşırı güçlük çekmek, bu güçlüğün yoğun sıkıntıya yol açması ve evin yaşanılamaz hâle gelmesiyle tanımlanır. DSM-5’te OKB spektrumunda ayrı bir bozukluk olarak sınıflandırılır. Eşyaya duygusal bağlılık, “bir gün lazım olur” inancı veya “atarsam bir parçamı kaybederim” korkusu birikimi sürdürür.
Belirtileri Nelerdir?
- Değersiz ya da kullanılmayan eşyaları atmakta aşırı güçlük
- Eşya atmak zorunda kalındığında yoğun üzüntü, kaygı veya öfke
- Ev içinde dolaşmayı, yemek pişirmeyi ya da uyumayı kısıtlayan birikim
- Eşyaları sınıflandırma ya da düzenleme konusunda ciddi güçlük
- Ziyaretçi kabul etmekten utanç ve kaçınma
- Yeni eşya satın almaya devam etme
Tedavi Nasıl İlerler?
BDT (Biriktirmeye Özgü Protokol): Eşyaya bağlılık inançları, atma kararı verme güçlüğü ve edinme dürtüsü ayrı ayrı ele alınır. Ev ziyareti destekli seanslar gerekebilir.
Motivasyonel Görüşme: Değişime hazırlık farklı düzeylerde olabilir; yargısız bir yaklaşımla değişim motivasyonu güçlendirilir.
Farmakoterapi: SSRI ilaçları biriktirme bozukluğunda ek destek sağlayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Biriktirme bozukluğu ile koleksiyonculuk arasındaki fark nedir?
Koleksiyonculuk düzenli, kategorize edilmiş ve keyif veren bir etkinliktir. Biriktirme bozukluğunda eşyalar düzensiz birikir, işlevsel alanları işgal eder ve kişi atmaktan sıkıntı duyar.
Aile zorla temizlik yapsa işe yarar mı?
Hayır. Zorunlu temizlik kısa vadede mekânı düzenler; ancak altta yatan inançlar değişmediğinden birikim genellikle tekrarlar ve güven zedelenir.
İlgili Hizmetler
Sonuç
Biriktirme bozukluğu yaşam alanınızı ve ilişkilerinizi daraltmak zorunda değil. Uzm. Dr. Doğan Işık Psikiyatri & Psikoterapi olarak adım adım değişim için yanınızdayız.
Profesyonel Destek Almak İster misiniz?
Uzm. Dr. Doğan Işık ile yüz yüze veya online görüşme için randevu alabilirsiniz.
Randevu Al