Araç Kullanma Korkusu
Araç kullanırken kaza yapacağınızı düşünüyor, trafik ışıklarında panik yaşıyor ya da direksiyon başından uzak durmaya mı başladınız? Araç kullanma korkusu BDT ve kademeli maruz bırakma ile aşılabilir.
Araç Kullanma Korkusu Nedir?
Araç kullanma korkusu (amaksafobi); araç kullanmak ya da araçta yolcu olmakla ilgili aşırı, kalıcı korku ve kaçınmadır. Trafik kazası geçirme, kontrol kaybetme, başkasına zarar verme ya da otoyolda tıkanıp kalma gibi felaketleştirici düşünceler bu korkuyu besler. Kaza sonrası travma, panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğuyla birlikte görülebilir.
Belirtileri Nelerdir?
- Direksiyon başında çarpıntı, terleme, nefes darlığı
- Otoyoldan, köprüden ya da tünelden geçmekten kaçınma
- Kaza haberleri sonrası korkununun belirgin artması
- Araçta yolcu olarak bile kaygı yaşama
- Rotaları uzatarak zorlu kavşaklardan ya da kalabalık yollardan uzak durma
- Kaza yaptıktan sonra aylarca ya da yıllarca direksiyon başına geçememe
Tedavi Nasıl İlerler?
BDT: “Dikkatimi kaybedersem kaza yaparım”, “arabam beni ele geçirir” gibi kontrol kaybı inançları sorgulanır; gerçekçi risk değerlendirmesi geliştirilir.
Kademeli Maruz Bırakma: Park halindeki araçta oturmaktan başlanarak sakin yolda kısa sürüşe, ardından trafik ve otoyola doğru kademeli ilerleme.
Travma Odaklı Tedavi (EMDR): Korku trafik kazası sonrası TSSB kökenli ise EMDR protokolü uygulanır.
Sık Sorulan Sorular
Kaza geçirdikten sonra araç kullanamıyorum; bu normal mi?
Kaza sonrası araç kaygısı çok yaygındır. Birkaç hafta içinde geçmezse ya da günlük hayatı kısıtlıyorsa travma odaklı psikiyatrik değerlendirme önerilir.
Hiç kaza yaşamamama rağmen arabadan korkuyorum; neden?
Kaza geçirmeden de araç fobisi gelişebilir; başkasının kazasına tanık olmak, medyada izlenen kazalar ya da kontrol kaybı korkusu yeterlidir. BDT her iki durumda da etkilidir.
Otoyolda panik atak geçirdim; artık otoyola çıkamıyorum. Tedavi olabilir miyim?
Evet. Bu tablo panik bozukluk ile araç fobisinin birlikte seyrettiği yaygın bir durumdur. Panik bozukluğun tedavisi ile kademeli maruz bırakma kombinasyonu oldukça etkilidir.
İlgili Hizmetler
Sonuç
Araç kullanma korkusu özgürlüğünüzü kısıtlamak zorunda değil. Uzm. Dr. Doğan Işık Psikiyatri & Psikoterapi olarak direksiyona güvenle dönmeniz için yanınızdayız.
Profesyonel Destek Almak İster misiniz?
Uzm. Dr. Doğan Işık ile yüz yüze veya online görüşme için randevu alabilirsiniz.
Randevu Al