Sosyal Fobi

Sosyal ortamlarda yargılanacağınızı düşünerek toplantılardan, yemeklerden ya da tanımadığınız kişilerle konuşmaktan kaçınıyor musunuz? Sosyal fobi tedavi edilebilir bir durumdur ve BDT ile sosyal hayatınızı yeniden kazanabilirsiniz.

Sosyal Fobi Nedir?

Sosyal fobi (sosyal anksiyete bozukluğu); sosyal ya da performans gerektiren durumlarda yargılanma, küçük düşme veya utanma korkusuyla ortaya çıkan yoğun kaygı ve kaçınmadır. Sadece utangaçlık değil; klinik düzeyde işlevselliği bozan bir anksiyete bozukluğudur. Okul, iş ve ilişki yaşamını doğrudan etkiler.

Belirtileri Nelerdir?

• Topluluk önünde konuşmak, yemek yemek ya da yazı yazmaktan yoğun kaçınma
• Sosyal durum öncesinde saatlerce süren beklenti kaygısı
• Etkileşim sırasında yüz kızarması, titreme, terleme, ses titrenmesi
• Sosyal durumdan sonra saatlerce “ne kadar aptalca göründüm” diye düşünme (post-mortem analiz)
• Telefon görüşmesi yapmaktan, yabancıya bir şey sormaktan kaçınma
• Yeni tanışıklıklar ya da romantik ilişkilerden uzak durma

Tedavi Nasıl İlerler?

BDT: “Herkes beni izliyor”, “kızarırsam rezil olurum” gibi sosyal tehdit inançları kanıtla sorgulanır. Güvenlik davranışları (hazır cevap ezberleme, göz temasından kaçınma) fark ettirilir ve bırakılır.

Sosyal Beceri ve Maruz Bırakma: Kademeli sosyal görevler — kasiyerle göz teması kurmaktan kalabalık sunum yapmaya uzanan hiyerarşi.

Farmakoterapi: SSRI ve SNRI sosyal anksiyete bozukluğunda etkinliği kanıtlanmış ilaçlardır; gerektiğinde BDT ile kombinasyon uygulanır.

Sık Sorulan Sorular

Sosyal fobi ile utangaçlık arasındaki fark nedir?

Utangaçlık bir kişilik özelliğidir; sosyal fobi işlevselliği bozan klinik bir bozukluktur. Eğer kaçınma okul, iş ya da ilişkileri kısıtlıyorsa değerlendirme önerilir.

Sadece belirli durumlarda mı yoksa her sosyal ortamda mı kaygı yaşıyorum?

İkisi de sosyal fobi kapsamında olabilir. Belirli duruma özgü (performans odaklı) ya da yaygın (çoğu sosyal durumu kapsayan) alt tipleri vardır; tedavi buna göre şekillenir.

İnternetten arkadaş edinebildiğim hâlde yüz yüze çok zorlanıyorum; bu fobi mi?

Yüz yüze sosyal durumların tetiklediği fiziksel ipuçları (yüz ifadesi, anlık tepki, kızarma görülmesi) çevrimiçi ortamda yoktur. Bu tablo sosyal anksiyete bozukluğunun tipik bir görünümüdür.

Alkol sosyal ortamlarda işe yarıyor; bu bir sorun mu?

Alkol kısa vadede kaygıyı azaltır ancak güvenlik koltuk değneği işlevi görerek fobiyi pekiştirir ve alkol bağımlılığı riskini artırır.

İlgili Hizmetler

• Anksiyete Tedavisi
• Bireysel Terapi
• Panik Atak Tedavisi

Sonuç

Sosyal fobi sizi hayattan çekilmeye mahkum etmez. Uzm. Dr. Doğan Işık Psikiyatri & Psikoterapi olarak sosyal dünyaya güvenle adım atmanız için yanınızdayız.